Ambacht.

Het vak van de orthopedisch schoenmaker is een ambacht die de tand des tijds heeft overleefd. Dat is best uniek, omdat tegenwoordig vrijwel alles machinaal of in lagelonenlanden wordt vervaardigd. Ambacht en handwerk zie je bijna nergens terug. Een vak waar vrijwel alle werkzaamheden nog met de hand worden uitgevoerd. Uiteraard wordt er gecombineerd met moderne technieken en gebruiken we schuurmachines in plaats van raspen, maar de basis is nog immer handwerk. Graag willen wij u laten zien hoe het ambacht hier nog volledig floreert en weet u wat er gebeurt nadat u onze zaak heeft verlaten.


Kennismaking en het aanmeten.

U bent bij ons langs geweest en u heeft kunnen proeven - en vooral van ons kunnen horen -  hoe wij het ambacht en het oplossen van uw problemen tot kunst willen verheffen. Bij die eerste kennismaking hebben wij veel verteld en uitgelegd, uw voeten helemaal opgemeten en een mooi model en kleurtje uitgezocht. Dat kan nog best een hele inspanning zijn, want wij hebben zoveel leer en ideeën dat u soms door de bomen het bos niet meer ziet. Echter weten wij natuurlijk precies wat wij hebben en wat een mooie combinatie kan zijn. Althans, over smaak valt niet te twisten... Maar hoe gaat het nu verder? Hoe worden uw schoenen precies gemaakt en wat komt er allemaal bij kijken alvorens uw schoenen klaar zijn? 

Hoe nu verder?

Tijdens het aanmeten hebben wij afdrukken en maten van uw voet genomen. Maar hoe kunnen wij van al die 'platte' gegevens een mooie schoen maken die ook nog eens aan alle voorwaarden moet voldoen? Het begint altijd bij de basis en dat is de leest. Een beeldhouder zou zeggen; "simpel, je haalt gewoon weg wat er niet hoort en je houdt over wat er moet zijn" en iemand die boetseert plakt er wat bij. Eigenlijk is het ook zo simpel. Maar dat is natuurlijk gemakkelijk gezegd als je precies weet hoe dat moet. En daar wringt de schoen. Dat is een kunst op zich!

De leest.

De leest is een houten mal die de (pas)vorm en benodigde correcties bevat. Het bodemprofiel is essentieel. Details maken daarin het verschil tussen een goed ondersteunend supplement (steunzool) en een die niet (volledig) voldoet. Wij werken met een houten leest, maar in uitzonderlijke gevallen kiezen wij voor gipshulzen. Met de schuurmachine schuren wij het model, de maten en het bodemprofiel in de leest. Letterlijk weghalen wat er niet hoort, maar soms ook toevoegen wat er nog niet is. Klinkt logisch, maar de juiste concessie tussen een confectievorm en de gemeten maten maakt elke leest weer individueel en dus uniek. Een leest is echter nooit klaar. Uw leest zal nog jaren opgeslagen, bewerkt en gebruikt worden.

Het supplement

De leest is klaar en voorzien van alle informatie. Nu dient het supplement opgebouwd te worden. Wij beginnen met een eerste laag. Dit is een soepel stukje leer wat met spijkers onder de leest wordt gespannen. Dit is feitelijk waar u op loopt. Vervolgens worden daar combinaties van schuimrubbers onder geplakt, voornamelijk onder de bal van de leest. Zacht waar het zacht moet zijn en moet blijven. Uiteraard zijn daar diverse variaties voor. Als dit klaar is zullen de voorzieningen worden toegepast. Een enkelomsluiting, een ezelsoor enz.. Vervolgens zal het supplement door middel van diverse lagen en verschillende soorten kurk worden opgebouwd. Is er sprake van een verkorting dan wordt dit uiteraard door middel van lichtgewicht kurk toegepast. Als het supplement geheel is opgebouwd zullen de spijkers waarmee het supplement nog aan de leest vastzit worden verwijderd en resten worden weggesneden. Het supplement wordt met een paar spijkers weer vastgezet om vervolgens geheel in model te worden geschuurd. Wederom een essentieel werkje, want hier wordt de verhoging en afwikkeling bepaald en wederom zit het 'm in de details.

 





De binnenzool.

Omdat het supplement een (losse) zool in de schoen is die van tijd tot tijd verwijderd en bijgesteld moet worden, wordt er een stevige binnenzool onder het supplement geplaatst. Onder deze binnenzool wordt een stalen veer geplaatst (cambreur). Deze waarborgt het geleng van de schoen. Deze stalen veer wordt opgesloten met een thermoplastisch dekje van verstevigingmateriaal. Vervolgens wordt het geheel strak en netjes geschuurd met de schuurmachine. Feitje: door de stalen veer gaan douanepoortjes (op bijvoorbeeld vliegvelden) steevast af.

De schachten.

De schachten zijn de 'leerkappen' waar een schoen uit bestaat. Denk je aan een schoen dan denk je eigenlijk aan de schacht. De kleuren, de combinatie zijn enorm bepalend voor de uitstraling van de schoen. Nu kunnen er patronen van de leest voor de schachten worden gemaakt. Dit gebeurt bij elk paar schoenen apart, omdat elke leest weer anders is qua vorm. Een goed patroon zorgt voor een perfect passende schacht. Als de patronen klaar zijn wordt het leer uitgesneden (gedetailleerd). Deze worden in elkaar geplakt en vervolgens aan elkaar gestikt.

Oppennen.

Oppennen is het opspannen van de schacht op de leest. Echter worden de schachten eerst voorzien van verstevigingmaterialen. Vroeger werd een echt halsleren contrefort gebruikt en met wenerlijm verstevigd. Tegenwoordig zijn hier moderne materialen voor die door middel van oplosmiddelen zacht worden om verwerkt te kunnen worden. Deze wordt tussen het overleder en de voering geplaatst. Vervolgens worden de schachten opgepend. Dit gebeurt door middel van spijkers en nietjes en in gedeeltes. Eerst wordt de schacht met contrefort opgepend en worden plooien onder de schoen uitgesneden en vastgelijmd. Daarna moet de contrefort uitharden. Vervolgens wordt eerst de neusvoering opgepend en wordt op de voering een neusversteviging geplaatst. Inmiddels ook thermoplastisch materiaal. Als laatste wordt het overleder van de neus opgepend. Als alles uitgehard is worden de nietjes verwijderd. De schoen is klaar om gepast te worden.  

Het passen.

Mooie orthopedische schoenenMooie orthopedische schoenenDe schoenen zijn klaar om gepast te worden. Hierin werken wij anders dan onze collega's. Wij passen met het eindresultaat, waar collega's eerst door middel van een plastic folie- of voeringschoen de leest controleren, slaan wij die stap over. Wij kunnen dit zo doen, omdat al deze essentiële werkzaamheden vrijwel door een en dezelfde persoon worden uitgevoerd. Het maatnemen, het maken van de leest, het opbouwen van het supplement... Het is allemaal toch gevoelswerk wat veelal verloren kan gaan als het over te veel verschillende schijven gaat. Bij alle werkzaamheden wordt met hetzelfde gevoel en idee gewerkt. Het op deze manier passen brengt risico met zich mee, omdat indien iets niet klopt, we veelal opnieuw kunnen beginnen. Toch zijn wij daardoor niet minder kritisch tijdens het passen en zullen altijd naar perfectie willen streven. Anders ontstijgt de werkwijze het doel. Wel zorgt het voor een relatief korte levertijd. Dat is maar goed ook, want  u wilt niet eindeloos wachten om pijnloos te kunnen lopen. 

Het onderwerk

 
Mooie orthopedische schoenenNa 'het passen' en het eventueel aanpassen van de correcties (indien vereist), wordt het onderwerk vervaardigt. Dit duurt nog ongeveer een week. Soms krijgt de schoen een zoolrandje waardoor de zool wat breder wordt en sportiever oogt. Onder de schoen wordt alles eerst netjes uitgevlakt door middel van een laag vloeibare kurkvulling. Als dit goed is uitgedroogd wordt de onderkant vlakgeschuurd en opgeruwd. Daarna wordt de schoen doorgenaaid. Hiermee worden alle lagen aan elkaar vastgestikt door middel van een doornaaimachine. Vervolgens worden de zolen uit platen leer of ander materiaal gesneden. Afhankelijk van het gekozen materiaal zijn daar diverse bewerkingen voor nodig. Leren zolen krimpen. Ze dienen dus altijd eerst ingelijmd te worden, te drogen en vervolgens nat gemaakt te worden. Omdat lijm - over het algemeen - altijd hecht op lijm, worden alle delen naderhand simpelweg weer ingelijmd. Leer wordt soms zelfs meerdere malen ingelijmd. Dit omdat de lijm in het materiaal trekt en daardoor niet meer goed verlijmd. De zolen worden onder de schoen geplakt en geperst onder de leestenpers. Omdat een leren zool mooi, maar erg glad is wordt daar meestal een rubber (spiegel)-zooltje onder verwerkt. Dit beschermt het leer van de loopzool en dient tevens als antisliplaag. Het geheel moet nu een dag drogen. De zool wordt geschuurd of geschrooid (speciale zoolmessen met diverse zoolprofielen). Daarna wordt de hak opgebouwd als het om een echte leren of rubberen hak gaat of bekleed als het om een houten hak gaat. Als de hak 'dragend' is geschuurd, wordt daar een achterlap op geplaatst (het rubberen deel onder uw hak). Als dit droog is wordt het onderwerk afgewerkt door middel van diverse schuurbanden op onze machine. Van grote korrel voor het grove werk tot fijne korrel voor het 'glad' maken. De laatste schuurhandeling is de bims (de ronddraaiende, ronde schuurpad op de machine). Deze heeft een zeer fijne korrel en kan in combinatie met vocht de hak en zool bijna polijsten. Als dit klaar is wordt het onderwerk geschilderd door middel van wasverf of zoolbeits. Deze geeft kleur en afwerking aan het onderwerk, maar biedt ook een waterdichte beschermende laag. Het onderwerk wordt met de machine gepoetst. Hier worden diverse soorten wasstaafjes gebruikt. Van slijpwas, kleurwas tot polijstwas. Hoe vaker deze behandeling wordt herhaald, des te glanzender het eindresultaat. Het voordeel van een volledig leer onderwerk is dat het langer stabiliteit en stevigheid biedt. Het nadeel is dat het wat zwaarder is. Maar naast leer, zijn er natuurlijk nog veel meer typen onderwerk mogelijk. Van lichtgewicht rubbers in veel kleuren (poro, E.V.A.) tot profielzolen in diverse uitvoeringen.  Het type onderwerk is naast een optisch aspect ook een weloverwogen keuze in functionaliteit. Een keuze die wij uiteraard uitgebreid zullen toelichten.
Afleveren. 

De schoenen zijn nu bijna klaar. Als laatste bewerking worden de schoenen behandeld met een speciale lederdressing. Deze maakt het leer nog glanzender en zorgt ervoor dat kleuren er mooier uitkomen. Het zorgt er ook voor dat alle stiksels en naadjes worden opgevuld. Maar boven alles is het vooral een beschermlaag tegen de invloeden die uw schoenen dagelijks ondervinden. Weer en wind moeten ze trotseren en aangezien u maar enkele paren vergoedt krijgt, moeten de schoenen een aardig tijdje mee kunnen (u kunt bij ons altijd weer langs komen zodat wij ze weer helemaal mooi kunnen maken). Om te kunnen afleveren moeten ze natuurlijk nog uitgeleest worden en zullen er nog wat laatste details worden aangepast. Zoals haakjes voor de veters, het bekleden van de binnenzool en het vastspijkeren van een houten hak... Maar dan is de schoen echt klaar en krijgen ze een plekje op de plank waar ze met smart staan te wachten om door u opgehaald te worden en vooral hun functie kunnen vervullen, want daar draait alles om.

Mooie orthopedische schoenen

Met vriendelijke groet,
Claudio Santulli
 
Wakkerstraat 2       •    1097 CE       •     Amsterdam      •      Tel 020-665 45 21     •       Fax 020-668 68 49       •     E-mail     •    © Copyright 2014